Hayvanlarda İç ve Dış Döllenme

Hayvanlarda İç ve Dış Döllenme
Yazıyı beğendiyseniz lütfen Paylaşın

Sperm ve yumurtanın birleşerek çekirdeklerinin kaynaşmasına döllenme denir. Döllenme sonucunda oluşan hücreye zigot (döllenmiş yumurta) adı verilir. Zigot, biri spermden, diğeri yumurtadan olmak üzere iki takım (diploit) kromozom taşır. Zigotun oluşmasıyla yeni bireyin yaşamı başlamış olur. Normal döllenme olayında bir yumurta ve bir sperm görev alır. Sperm yumurtanın zarını delerek içeri girdiğinde yumurtanın etrafında döllenme zarı denilen sert bir zar oluşur. Bu zar yumurtaya başka bir spermin girmesini önler.

Döllenme olayı gerçekleştiği yere göre dış ve iç döllenme olmak üzere ikiye ayrılır.

1) Dış Döllenme

Suda yaşayan canlılardan deniz anası, midye, deniz solucanı vb. omurgasızlarda, balık ve kurbağaların çoğunda sperm ve yumurtalar su içine bırakılır ve döllenme burada olur. Organizmanın dışında meydana gelen bu döllenme şekline dış döllenme denir.

Dış döllenmede döllenme şansı azdır. Çünkü suya bırakılan yumurta ve spermlerin çoğu birbirini bulmadan, diğer canlılar tarafından yenmekte ve ölmektedir. Ayrıca döllenmiş yumurtaların da çoğu aynı şekilde zarara uğramaktadır. Yeterli sayıda yeni bireyler meydana getirerek türün devamlılığını sağlamak için suya çok sayıda gamet bırakılır. Bundan başka döllenme şansını artırmak için bazı su hayvanları özel davranışlar gösterir. Örneğin dişi alabalık hem yumurtalarını bırakacak bir yer hazırlar hem de bir defada çok sayıda (yaklaşık 17000) yumurta bırakır. Erkek alabalık da spermlerini bu yumurtaların üzerine döker. Bütün bu özellikler ve davranışlar türün devamını sağlamaya yeterli olur. Bu şekilde döllenen canlılarda çiftleşme organı yoktur. Dış döllenme görülen canlılarda embriyo gelişimi de suda yani dış ortamda olur. Yavru bakımı görülmez.

2) İç Döllenme

Karalar, genellikle fiziksel bakımdan sulara oranla daha sert ve değişken yaşam koşulları na sahiptir. Karalardaki ısı, radyasyon, düşük nem vb. etkenler gametlerin vücut dışında canlı kalmalarını önler. Türün devamlılığının sağlanması için üreme hücrelerinin dış ortama bırakılmaması gerekir. Bunun için erkek bireyler spermlerini dişi bireylerin üreme kanalına bırakır. Dişi organizmanın vücudunda (üreme kanalında) meydana gelen döllenmeye iç döllenme denir. Karada yaşayan hayvanların tümünde (sürüngenler, kuşlar, memeliler ve bazı omurgasızlarda) iç döllenme görülür. İç döllenmede dış döllenmeye göre spermin, yumurta ile karşılaşma ihtimali daha yüksektir. Bu nedenle iç döllenme yapan canlılarda yumurta sayısı, dış döllenme yapanlara göre çok azdır. Ancak sperm sayısı yine çoktur. İç döllenme yapan canlılarda çiftleşme organı bulunur. İç döllenme yapan canlılarda döllenme öncesinde yumurta, fertilizin adı verilen ve sperm çekici özelliği olan bir madde salgılar. Her türün yumurtasından salgılanan fertilizin değişik olduğu için farklı türler arasında döllenme gerçekleşmez. Sürüngen ve kuşlarda iç döllenme olduğu halde embriyonun gelişimi vücut dışında olur. Memelilerde ise hem iç döllenme hem de iç gelişme görülür.

kaynak

admin

admin

Talebemektebi bir sevdanın hikayesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Translate »