RNA

RNA
Yazıyı beğendiyseniz lütfen Paylaşın

RNA 

Eukoryatik hücrelerde nukleus , mitekondri , kloroplast , ribozom , sitoplazmada bulunur. Prokaryotik hücrelerde ise ribozom ve sitoplazmada bulunur.. Yapıtaşları Adenin ,Guanin ,Urasil ve Sitozin’ dir.

Hücrelerde yapı ve özellik bakımından 3 tip RNA vardır
1-m-RNA ‘nın Özellikleri

  • DNA üstünde sentezlenir. Sentezine kalıp ödevi yalnız tek zincir yapar diğeri tamamlayıcıdır.
  • Tek zincirdir. Düz zincir halindedir.
  • Anlamlı üçlü nucleotid dizisine kodon denir.
  • Yapısındaki kodon sayısı minimum sentezlenecek proteindeki aminoasit sayısı kadardır.

NOT : Alyuvarlarda DNA olmadığından yönetici molekül rolünü sentezlenmiş RNA’ lar yürütür. Ek olarak bazı yönetici molekül ve kalıtsal detayları taşıyıcı molekül RNA’ dır.
NOT : m-RNA’ nın okunması evrenseldir. Hayvansal protein sentezinde vazife alan bir m-RNA nebat hücresine konursa gene hayvansal protein sentezler.

  • m-RNA belirli bir protein sentezi için özelleşmiştir.
  • m-RNA aynı tip proteinin sentezinde onlarca defa kullanılır. İhtiyaç bitince nucleotidlerde yıkılır.
  • RNA çeşitleri içinde oran olarak minimum olanıdır. %5
  • Yapı özellikleri evrenseldir. Okunması da evrenseldir. (Transkripsiyon ve Translasyon)
  • Nucleotid dizilimi genin tersi tamamlayıcı dizinin aynısıdır. (Timin yerine Urasil bulunur.)
  • Sentezlenen m-RNA da gen bölgesinin ½ kadar nucleotit bulunur.
  • Okunması AUG yada GUG ile adım atar UAA , UAG , UGA kodon ları ile sonlanır .
  • Bazı virüslerde kalıtsal bilginin saklanması ve yeni nesillere taşınmasını sağlar .
  • Hücrelerde o an için mevcud m-RNA çeşit sayısı
  1. Hücre Karakteri
  2. Etken Gen Sayısı
  3. Sentezlenecek Protein Çeşit Sayısı na bağlıdır.
  • Bir türün değişik hücrelerinde mevcud m-RNA çeşit sayısı farklıdır.
  • Kalıtsal informasyon (Sentezlenecek proteindeki a .a . sayısı , çeşidi , yeri , sıralanışı) m-RNA’ da ki nucleotit dizilişine nazaran belirlenir.
  • Kalıtsal bilginin hücrede kullanılması m-RNA vasıtasıyla gerçekleşir.DNA ‘nın anlamlı nucleotit dizisi (Gen) den almış olduğu şifreye uygun olarak protein sentezine kalıplık eder.
  • Yapısında zayıf H bağları bulunmaz.

2-r-RAN’ nın Özellikleri

  • Ribozom ların yapısında bulunur.
  • Nucleusta sentezlenir.
  • Sitoplazmada toplam RNA nın %80 ‘i kadardır.
  • Her çeşit proteinin sentezinde rol oynarlar.
  • Onlarca kere kullanılırlar.
  • Yapısında zayıf hidrojen bağları vardır.
  • Protein bireşim bilgisinin adım adım okunmasında rol oynarlar.
  • m-RNA ve t-RNA nın ribozom lara bağlanmasını sağlar.

3-t-RNA’ nın Özellikleri

  • En minik (minimum nucleotit içeren) RNA dır.
  • Çözünür RNA dır.
  • Belirli bir amino aside özelleşmiştir.
  • Protein çeşidine özelleşme göstermez.
  • Değişik protein sentezinde onlarca defa kullanılır.
  • Amino aside özelleşme anti kodonla bağlantılıdır.
  • Hücrede minimum 20 çeşit t-RNA vardır. En oldukça 61 olması beklenir.
  • Toplam RNA’ nın % 15’ ini oluşturur.
  • Toplam 70 nucleotitden oluşmuştur.
  • Yapısında zayıf H bağları bulunur.

RNA’ nın DNA ya Benzer Özellikleri

  • DNA üstünde sentezlenmesi.
  • Organik baz olarak Adenin , Guanin , Sitozin in bulunması.
  • Fosfodiester bağlarına haiz oluşu.
  • m-RNA hariç zayıf hidrojen bağları bulunuşu.
  • İnterfazda sentezlenmesi.
  • Kalıtsal özelliklerinin oluşması ve yaşamsal olayların gerçekleştirilmesi.
  • Nukleus kloroplast ve mitekondri de bulunuşu.

RNA’ nın DNA dan değişik Yönleri

  • Tek zincir oluşu.
  • Timin yerine urasil bulundurması.
  • Sitoplazma ve ribozomlarda bulunması.
  • İşlevi bitirdikten sonrasında yıkılması. (Hidrolizle)
  • Daha minik molekül yapıda olması.
  • Kendini eşleyememesi.
  • Yapı ve vazife olarak 3 çeşit olması.
  • Bölünme hariç devamlı sentezlenirler.

Nucleik Asitlerin Yaşam İçin Önemi

  • En ilkelden (virüs) en gelişmiş canlıya kadar hapsinde vardır.
  • Hücrenin en mühim ve en büyük organik molekülleridir.
  • Hücredeki hayatsal vakaları ( bireşim , yıkım , hücre bölünmesi vb.) denetim eder.
  • Kalıtsal özelliklerin yeni hücrelere (nesillere) taşınmasından ve saklanmasından görevlidir.
  • Yapı ,işlev ve fonksiyonları evrenseldir. (Tüm hücrelerde aynıdır.)

NOT
1-Evrimsel gelişimde ilkin RNA sonrasında DNA etkinleşmiştir.
Kanıtları:
• Santral doğmanın merkezinde yer alması
• Tek zincir olması
• Tüm canlılarda bulunması
• Kalıtsal bilginin saklanması ve yaşamsal olayların yürütülmesi
2-DNA da G-C çifti sayısının A-T çifti sayısından fazla oluşu denaturasyona dayanıklı olmasının nedenidir. Şu sebeple daha oldukça hidrojen bağları ihtiva eder.
3-Organik bazlar (Örn : Adenin ) DNA , RNA’ nın yanı sıra ATP , NAD , FAD , NADP’ ninde yapısında yer alırlar.

admin

admin

Talebemektebi bir sevdanın hikayesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Translate »