Şok – Koma – Bayılma Ve İlk Yardım

Şok – Koma – Bayılma Ve İlk Yardım

Sosyal medyada Paylaş

Şok

Dolaşım
yetmezliğine bağlı ortaya çıkan yaşamsal organlardaki fonksiyon bozukluğuna

ŞOK denir. Kan,
damarlar yolu ile doku ve hücrelere ulaşır doku ve hücrelerin beslenmesi

sağlanır.

Kalbin kasılma
gücündeki bozukluk, kan miktarının azalması veya damar yapısının

bozulması
(damarların aşırı genişlemesi) sonucu yaşamsal organlar beslenemez ve şok
gelişir.

Şoka müdahale edilip önlem alınmaz ise, koma veya ölümle
sonuçlanabilir

BİLİNÇ kişinin
çevresinde olup biteni algılayıp uygun tepkide bulunması, BİLİNÇSİZLİK ise kişinin çevresinde olup biteni algılayamaması,
uygun tepkide bulunamamasıdır.

KOMA bilinçsizliğin en ileri düzeyidir. Bayılma ise kısa süreli bilinç kaybıdır.

Şokun Tipleri

Kanama Şoku (Vücuttan kan ve sıvı
kaybına bağlı gelişir.)

Kalp Şoku (Kalbin yeterince kan
pompalayamamasına bağlı gelişir.)

Zehirlenme Şoku (zehrin vücutta yaptığı zarara bağlı gelişir) gibi sınıflanabilir.

Şokun Nedenleri

• Kalp krizi,
elektrik çarpması

• Şiddetli
kanama (iç veya dış kanama)

• Sıvı kaybı
(yanık, ishal, kusma, terleme)

• Alerjik
durumlar (böcek sokmaları), aşırı korku, ağrı, heyecan

• Baş ve boyun bölgesine gelen şiddetli darbe, geniş yaralanmalar

Şokun Belirtileri

• Baş dönmesi,
huzursuzluk, halsizlik,

• Baygınlık
hali,

• Deri soğuk,
soluk, nemli yapışkan (soğuk soğuk terleme),

• Nabız hızlı
ve yüzeysel,

• Solunum
hızlı, yüzeysel (hava açlığı),

• Susuzluk
hissi,

• Gözler donuk,
göz bebekleri genişlemiş ve ışık refleksi zayıf,

• Kan
basıncında düşme (geç ortaya çıkan belirti),

• Bilinç
düzeyinin bozulması (bayılma ve ani bilinç kaybı olabilir),

• Dudaklarda ve kulak memelerinde morarma vardır.

Şok pozisyonu Hasta/yaralı
düz olarak sırt üstü yatırılır,

Hasta/yaralının bacakları 30 cm kadar yukarı kaldırılarak, bacakların altına destek konulur (Çarşaf, battaniye yastık, kıvrılmış giysi vb.),Üzeri örtülerek ısıtılır,Yardım gelinceye kadar hasta / yaralının yanında kalınır,Belli aralıklarla (2-3 dakikada bir) bir yaşam bulguları değerlendirilir.

Şokta İlk Yardım

Şokta ilk
yardımın amacı; beyin, kalp ve akciğer gibi yaşamsal organlara kan akışını
arttırmak, kısa sürede acil sağlık ekiplerinin olay yerine gelmesini sağlamak
ve şoktaki kişiyi en yakın, donanımlı sağlık kuruluşuna götürmektir

  • Bilinç ve ABC kontrolü yapılır. ABC’ de sorun varsa giderilir.
  • ABC’ de sorun yoksa yaralı sırt üstü yere yatırılır, bacaklar 30 cm. yukarı kaldırılır, baş yana çevrilir
    • Kanama ve kırık kontrolü yapılır. Kanama varsa, uygun yöntemlerle durdurulmaya çalışılır. Kan kaybı şoktaki bir yaralı için yaşamsal tehlike oluşturur. Kırık varsa, hareketsiz hale getirilerek, ağrı azaltılır.
  • Vücudu sıkan giysiler gevşetilir, çevredeki kalabalık uzaklaştırılarak yaralının rahat nefes alması sağlanır.
  • Yaralıya ağızdan bir şey verilmez, yaralı çok Susuzluk hissediyorsa; ıslatılmış pamukla dudaklar nemlendirilir.
  • Battaniye ile sarılarak yaralının üşümesi engellenir.
  • Yaralı yalnız bırakılmaz, bilinci açıksa konuşarak sakinleştirilmeye çalışılır. Bilinci kapalı ise sık aralıklarla ABC’ si değerlendirilir, gerekirse kalp masajı ve suni solunum uygulanır.
  • Şoktaki kişi rastgele hareket ettirilmez ve sigara içirilmez

Koma Tanımı Ve Koma Nedenleri

Bilinç kaybının
en ileri düzeyi koma’dır. Bilinci kapalı olan yaralının beş duyusu ile çevreyi
algılama yeteneği kaybolmuştur, dolayısıyla pek çok bakımdan tehlike
altındadır. Bilinci kapalı yaralı yardım isteyemez, kolayca zarar görebilir,
hava yolu tıkanmış olabilir, kusabilir ve kusmuğu hava yollarını tıkayabilir,
öğürme ve öksürük refleksleri çalışmayabilir, dikkatli değerlendirilmezse
yaralının öldüğü sanılabilir.

Aksi ispatlanmadıkça kazaya uğrayan ve bilinci kapalı her yaralının havayollarının tıkanmış olduğu kabul edilmelidir. Yaralıda öncelikle solunum yolu açıklığı sağlanmalı, daha sonra nedene yönelik ilk yardım yapılmalıdır.

Koma

  • kafa travmaları (yaralanmaları),
  • Kan dolaşımının yavaşladığı durumlar (kalp krizi, şok gibi),
  • Kan içeriğinin değişmesine bağlı hücrelere yeterli oksijenin taşınamadığı durumlar,
  • (zehirlenmeler, alkol, uyuşturucu, böbrek yetmezliği, kan şekerinin aşırı düşmesi
  • veya yükselmesi gibi)
  • Bebek ve çocuklarda havale,
  • Sokun derinleşmesi.

Koma Belirtileri

• Nabız
düzensizdir,

• Cilt soğuk,
soluk ve nemlidir,

• Solunum
nedene göre değişiklik gösterir. (Örn: morfin zehirlenmesinde Solunum yavaşlar)

• Sözlü ya da ağrılı uyaranlara cevap vermeyen, gözlerini açmayan, hareket edemeyen,konuşamayan kişi derin komadadır.

Komada İlk Yardım

• Yaralının
Solunum ve dolaşımı (ABC’ si) kontrol edilir.

• Sıkı giysiler
varsa gevşetilir.

• Yaralıda kafa
– omurga yaralanması yoksa, baş – çene pozisyonu ile soluk yolu açılır.

• Omurga
yaralanması varsa, alt çene pozisyonu ile soluk yolu açılır.

• Solunum durmuşsa hemen suni solunuma başlanır, solunumla birlikte kalpte durmuşsa, kalp masajı ve suni Solunum birlikte yapılır.

• Solunum ve
nabız varsa, yaralı yan yatış – koma pozisyonuna getirilir

• Sağlık ekibi
gelinceye kadar sık aralıklarla solunum ve nabız kontrol edilir.

Gerekiyorsa
suni solunum, kalp masajı yapılır.

• Kanama,
kırık, çıkık varsa bunlara yönelik ilk yardım uygulanır.

• Komaya neden
olabilecek iğne izleri, hastalık kartları vb. araştırılır.

• Yaralı yalnız bırakılmaz, ağızdan hiçbir şey verilmez ve omurga yaralanması varsa yan yatış pozisyonuna (hasta hareket ettirilmez) getirilmez.

Bilinci kapalı kişilerin üzerine soğuk su dökülmesi, tokat atılması, sarsılması (özellikle beyin kanaması veya kafa yaralanmalarında) tehlikeli olabileceğinden bu gibi davranışlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.

Bayılma Ve İlk Yardım

Beyrıe giden kanın azalması sonucu beyin hücrelerinde, oksijen azlığı veya yokluğuna bağlı olarak, geçici bir süre için bilincin yitirilmesine bayılma denir. Kişi yere düşer. İyileşme genellikle hızlı ve tam olur.

Nedenleri

• Duygusal
tepki (üzüntü, sevinç vb.);

• Acıya tepki,

• Uzun süre
ayakta hareketsiz kalma,

• Çok sıcak
ortamlar, havasız ortamlar,

• Yetersiz besin alınımı, açlık.

Belirtileri

• Nabızda
değişiklikler,

• Kendini kötü
hissetme,

• Yüzün
renginde solma,

• Bilinç kaybı.

İlk Yardım

• Bayılan
kişiyi yere sırt üstü yatırın.

• Ayaklarının
altına destek koyup kaldırın (şok pozisyonu).

• Rahat nefes
alabilmesi için sıkı giysilerini gevşetin, kalabalığı dağıtın.

• Açık havaya
çıkarın veya sıcak ortamdan uzaklaştırın.

• Yüzüne su
serpilerek kişinin daha çabuk kendine gelmesini sağlayın.

• Amonyak gibi
uyarıcı kokular koklatın.

• Kendine
gelmeye başlayınca oturtun, hemen ayağa kaldırmayın.

• Düştüğü zaman
yaralanıp yaralanmadığını, kırık – çıkığı olup olmadığını kontrol) edin.

• Kendine geldikten sonra yiyecek – içecek ver

Kaynak

admin

Talebemektebi bir sevdanın hikayesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir