Anadolu Uygarlıkları

Anadolu Uygarlıkları
Yazıyı beğendiyseniz lütfen Paylaşın

ANADOLU UYGARLIKLARI

Anadolu (Küçük Asya), Tarih boyunca birçok göç ve istilâya uğramıştır. Bunun sebebi;

  • Üç tarafının denizlerle çevrili oluşu,
  • Olumlu iklim şartları,
  • Verimli toprakları,
  • Bol su kaynaklarına sahip olmasıdır.

 

Anadoluda Kurulan Uygarlıklar

1.Hattiler (M.Ö 2.500-M.Ö 1.700)

3.Hititler, (M.Ö. 2.000 – M.Ö. 600 Başkenti: Hattuşaş)

4.İyonyalılar (Başkenti: Efes, Milet, Foça, İzmir)

5.Urartular (Tuşpa)

6.Frigyalılar (Gordion)

7.Persler(M.Ö. 543-333)

8.Lidyalılar (Başkenti: Sardes)

9.Türkler (1071- Günümüze Dek)

Hattiler (M.Ö 2.500-M.Ö 1.700):

Hattiler hakkında yeterli tarihi bilgi yoktur. Hint-Avrupalı bir kavim olduğu varsayılır. Anadolu için Hatti ülkesi ifadesi kullanılmıştır. Hatti sanatı güneş kursları, altın kupalar, heykelcilik gibi çeşitleri vardır.

 Hititler (M.Ö 1.700-700):

– Orta Anadolu’ya hakim olmuşlardır.

– Anadolu’da ilk şehir devletlerini yani ilk siyasi yapılanmayı oluşturmuşlardır.

– Anadolu’da ilk imparatorluğu kurmuşlardır.

–     Hititlerde asillerden oluşan pankuş denilen bir meclis vardı. Bu meclis, kralın yetkilerini kısıtlıyordu.

– Anadolu’da yazıyı ilk kez kullanan Hititlerdir. Tarih çağlarına geçiş Hititler zamanında olmuştur.

– Tarihte ilk yazılı anlaşmayı yapmışlardır. Kadeş Anlaşması.

– Hititlerin çok tanrılı inanışları vardı.

-Anadolu’ya bu yüzden Hititler Dönemi’nde Bin Tanrılı İl denmiştir

– Hititlerde toplumsal sınıflaşma vardır.

– Devlet yönetiminde etkili bir meclisleri vardı; buna pankuş denirdi.

– Devlet yönetiminde yöneticinin karısı tavanna etkili idi.

– Devlet faaliyetlerinin anlatıldığı yıllıklar tutulurdu. Bu yıllıklara anal denir. Böylece Anadolu’da tarih yazıcılığı başlamıştır.

– Hititler yazıyı Asurlu tüccarlardan öğrenmişleridir.

 İyonyalılar (MÖ 1.200 – MÖ 4. yy):

– İzmir de kuruldurlar. İyonlar deniz ticaretinde de gelişmişlerdi.

–  İyon Edebiyatının en önemli eseri, Homeros’un “İlyada ve Odesa Destanı”dır.

– İyonlar bilim ve sanatta gelişmişlerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarih’te Heredot, Tıp’ta Hipokrat, Felsefe’de Diojen.

 

– İyonyalılar, anıtsal mimaride ve heykeltıraşlıkta başarılı eserler ortaya koydular. Efes’teki Artemis tapınağı İyonlara aittir.

 

Urartular (M.Ö 860-590):

– Başkent Tuşpa (Van)’dır.

– Urartular, madencilik ve maden işletmeciliğinde ileri gitmişlerdi.

– Kaleleri ve su kanalları ile ünlüdür. Toprakkale, Çavuştepe, Patnos ve Kayalıdere kaleleri gibi.

Firigler (M.Ö.750-600): 

Frigler Anadolu’ya M.Ö. 1200 Kavimler Göçü sırasında Avrupa’dan geldiler. İlk çağda Kütahya çevresine Firigya denirdi. Buraya gelen ve devlet kuran kavme de Firigler dendi. Firig devletinin kurucusu Gordios’ tur. Başkentleri “Gordion” şehridir(polatlı yakınında). Firigler Hititlerin yıkılmasında etkili oldular. Sınırlarını Güney Anadolu’ya doğru genişlettiler. En önemli kralları “Midas” tır. Firigler Hitit uygarlığının etkisi altında kalmışlardır. Siyasal varlıklarına “Kimmerler” son vermiştir.

Lidyalılar (M.Ö.700-546):
Lidya; Gediz ve Küçük Menderes ırmakları arasındaki toprakların ilk çağdaki adıdır. Lidya devletini Giges adlı bir kral kurmuştur. Başkenti “Sard” şehridir. Lidyalılar sınırlarını doğuda Kızılırmak nehrine kadar genişlettiler. Krezüs zamanı Lidya’nın en parlak dönemi oldu.

Lidyalıların önemli tarihi rolleri;

a) Parayı icat etmeleri: İlk parayı Lidyalılar kullandılar. Para ticareti yaygınlaştırdı. Uygarlıklar arası iletişimi arttırdı.
b) Kral ticaret yolunu açmaları: Bu yol ilk çağların en önemli ticaret yoluydu. Efes’ten Mezopotamya’da Ninova’ya uzanıyordu.
Lidya devletine Persler son verdiler. Orduları paralı ordu olduğu için Perslere kolayca teslim oldular.
Lidyalılar; topraklarının verimli olması ve ticaretle uğraşmalarından dolayı zengindiler. İleri bir uygarlığa sahiplerdi. Ticaret onları diğer uygarlıklarla tanıştırmıştı.

TARİH ÖNCESİ ÇAĞLARIN ÖNEMLİ GELİŞMELERİ

1.Tarih öncesi ilk devir yontma taş devridir.İlk araçlarda bu devirde yapılmıştır.
2.İlk resim ve heykel yontma taş devrinde yapılmaya başlanmıştır.
3.Ateş ilk defa yontma taş devrinde bulundu.
4.İnsanlar ilk defa yerleşik hayata yeni taş devrinde geçtiler.
5.İnsanlar hayvanları evcilleştirmeyi ilk defa yeni taş devrinde öğrendiler.
8.Saban ve tekerlek ilk defa maden devrinde bulunmuştur.
9.İlk şehir devletleri bakır devrinde kurulmuştur.
12.Tarihte ilk defa Aile Hukuku Hititlerde görülmüştür.
14.İlk tarih yazıcılığını Hititler yapmıştır.
16.Tarihte ilk defa meclisi Hititler kurmuştur.(Pankuş Meclisi)
17.İlk sosyal örgütlenme Maden Devrinde Mezopotamya’daki Sümerler tarafından gerçekleştirilmiştir.
18.Mezopotamya’daki ilk medeniyet Sümerler tarafından kuruldu.
19.Tarihte ilk defa Güneş saatini Sümerler kullanmıştır.
20.İlk yazıyı (Çivi Yazısı ) bulan Sümerlerdir.
21.İlk yazılı kanunlar Sümerlere aittir.(Kral Şulgi ve Urgakina kanunları)
22.İlk ordu Akadlar tarafından kuruldu.
23.Tarihte ilk olarak Asya ile Avrupa arasındaki kültürel etkileşimi meydana getiren olay İskender’in Asya Seferi’ne çıkmasıdır.
24.İlk kez Doğu-Batı Ticaretinin gelişmesine Lidyalılar neden oldu.
25.İlk parayı Lidyalılar kullandı.
26.İlk anayasayı Babiller yapmıştır.
27.İlk kanun kitabını Babiller yazmıştır.
28.Tarihte ilk defa Güneş yılına dayalı takvimi Mısırlılar bulmuş ve gün,yıl ve mevsim olarak ayırmışlardır.
29.Tarihta ilk yazılı anlaşma Kadeş Anlaşmasıdır.(Mısırla Hititler arasında M.Ö. 1280)
30.İlk defa Tıp ve Mumyacılığı Mısırlılar geliştirmiştir.
31.İlk defa alan ve hacim hesaplarını bulan, daireyi 360 dereceye bölen Mısırlılardır.
32.Tarihte ilk defa ticaret kolonilerini İyonlar kurmuştur.
33.Tarihte ilk Alfabeyi bulanlar Fenikelilerdir.

admin

admin

Talebemektebi bir sevdanın hikayesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Translate »